---
title: "Straty jałowe transformatora: wzór, tabela Tier 2, koszt w zł | Entogo"
description: "Straty jałowe transformatora (P0) występują przez 8760 h w roku, niezależnie od obciążenia, a straty obciążeniowe (Pk) rosną z kwadratem obciążenia."
url: https://entogo.ca/pl/insights/straty-jalowe-i-obciazeniowe-transformatora/
lang: pl
type: article
image: https://entogo.ca/_astro/total-owning-cost-transformer-loss-evaluation.C6bYtPQN.jpg
datePublished: 2026-10-10
dateModified: 2026-10-10
site: https://entogo.ca/
llms: https://entogo.ca/pl/llms.txt
---

Strona główna › Analizy › Straty jałowe transformatora i straty obciążeniowe — wzory, limity Ekoprojektu Tier 2 i koszt strat w zł

Dane techniczne i dobór

# Straty jałowe transformatora i straty obciążeniowe — wzory, limity Ekoprojektu Tier 2 i koszt strat w zł

Entogo 10 października 2026

![Olejowy transformator mocy między betonowymi ścianami oddzielającymi w napowietrznej stacji elektroenergetycznej, pod konstrukcjami wsporczymi linii](https://entogo.ca/_astro/total-owning-cost-transformer-loss-evaluation.C6bYtPQN_z9pu1.webp)

Zdjęcie — Lapponica · [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utanen_power_plant_switch_and_transformer_station.jpg) · Public domain

W skrócie

Straty jałowe transformatora (P0) występują przez 8760 h w roku, niezależnie od obciążenia, a straty obciążeniowe (Pk) rosną z kwadratem obciążenia. Tier 2 Ekoprojektu ogranicza je w olejowym 630 kVA do 540 W i 4600 W. Wzory, tabela Tier 2 dla olejowych i suchych, korekty dla Um 36 kV i kapitalizacja strat w zł/W.

## Najważniejsze wnioski

- Straty jałowe P0 (w rdzeniu) występują przez całe 8760 h w roku, gdy transformator jest pod napięciem, a straty obciążeniowe rosną z kwadratem obciążenia: ΔP = P0 + Pk × β².
- Ekoprojekt Tier 2 (etap 2, od 1 lipca 2021 r.) ogranicza straty olejowego 630 kVA do 540 W (P0) i 4600 W (Pk), a suchego 630 kVA do 990 W i 7100 W.
- Przy Um = 36 kV limity olejowego rosną o 15 % (P0) i 10 % (Pk), a suchego (Um 36 kV, nn powyżej 3,6 kV) o 20 % i 15 %; dla olejowego 630 kVA to 621 W i 5060 W.
- Przy cenie URE 458,24 zł/MWh za 2025 r., stopie 4 % i 20 latach 1 W strat jałowych jest wart ok. 54,55 zł, a 1 W strat obciążeniowych przy profilu zakładu dwuzmianowego ok. 14,25 zł.
- W przykładzie 630 kVA oferta droższa o 10 000 zł, ale z P0 = 430 W i Pk = 3900 W, wygrywa w TOC o ok. 5976 zł przy stopie 4 % i o ok. 1545 zł przy 8 %.

Straty jałowe transformatora (P0) to moc tracona w rdzeniu przez cały czas, gdy jednostka jest pod napięciem — **8760 godzin w roku**, także w nocy, w weekendy i przy zerowym obciążeniu. Straty obciążeniowe (Pk) powstają w uzwojeniach i rosną z **kwadratem obciążenia**: przy połowie mocy znamionowej wynoszą tylko 25 % wartości z tabliczki. Łączne straty mocy transformatora to ΔP = P0 + Pk × β². Od 1 lipca 2021 r. rozporządzenie (UE) nr 548/2014 w etapie 2 (Tier 2) ogranicza oba składniki: dla olejowego transformatora 630 kVA do **540 W** strat jałowych i **4600 W** obciążeniowych, dla suchego tej samej mocy do 990 W i 7100 W. W artykule omawiamy fizykę strat w żelazie i w miedzi, wzory z temperaturą odniesienia, roczną energię strat dla rzeczywistego profilu obciążenia, pełną tabelę Tier 2 (olejowe i suche 100–3150 kVA) z korektami dla 36 kV i jednostek dwunapięciowych oraz kapitalizację strat — współczynniki A i B w zł/W — na przykładzie dwóch ofert na 630 kVA. Ceny energii i stopy dyskontowe pochodzą z URE, NBP i samego rozporządzenia, z podaniem dat.

## Straty jałowe transformatora — co to jest i skąd się biorą

Straty jałowe, czyli straty transformatora w stanie jałowym, nazywa się też stratami w żelazie lub — w języku rozporządzenia — **stratami stanu jałowego**. Załącznik II definiuje je jako straty mierzone przy napięciu znamionowym i częstotliwości znamionowej, na odczepie znamionowym. Powstają w blachach rdzenia w wyniku dwóch zjawisk:

- **Histereza** — energia tracona w każdym cyklu przemagnesowania blach, w przybliżeniu Ph ∝ f × Bm^n (wykładnik n zwykle 1,6–2).
- **Prądy wirowe** — prądy indukowane w samych blachach, Pw ∝ f² × Bm² × d², gdzie d to grubość blachy. Dlatego rdzeń składa się z cienkich, izolowanych blach elektrotechnicznych — zimnowalcowanej stali krzemowej o ziarnie zorientowanym.

> P0 ≈ Ph + Pw

Indukcja w rdzeniu wynika z napięcia, a nie z obciążenia:

> U = 4,44 × f × N × A × Bm

Konsekwencja praktyczna: straty jałowe zależą od **napięcia zasilania**, nie od mocy pobieranej przez odbiory. W pobliżu napięcia znamionowego rosną w przybliżeniu z jego kwadratem (blisko nasycenia — szybciej), więc praca przy napięciu o 5 % wyższym od napięcia zaczepu oznacza P0 wyższe o ok. 1,05² − 1 ≈ 10 %. Transformator rezerwowy, który stoi pod napięciem bez obciążenia, generuje pełne straty jałowe przez cały rok.

**Pomiar** odbywa się w próbie stanu jałowego: jedno uzwojenie (zwykle nn) zasila się napięciem znamionowym o częstotliwości znamionowej, drugie pozostaje otwarte, a zmierzona moc czynna to P0. W tej samej próbie wyznacza się prąd biegu jałowego I0 (w % prądu znamionowego).

## Straty obciążeniowe transformatora — wzór i temperatura odniesienia

Straty obciążeniowe — zwyczajowo „straty w miedzi”, także przy uzwojeniach aluminiowych — to straty I²R w uzwojeniach oraz straty dodatkowe od pola rozproszenia w uzwojeniach, kadzi i elementach konstrukcyjnych. Załącznik II rozporządzenia definiuje Pk jako straty zmierzone przy prądzie znamionowym i częstotliwości znamionowej na odczepie znamionowym, **skorygowane do temperatury odniesienia**. Całkowite straty mocy transformatora przy obciążeniu częściowym:

> ΔPk = Pk × β², gdzie β = S ÷ Sn

> ΔP = P0 + Pk × β²

Dla olejowego 630 kVA Tier 2 przy obciążeniu 315 kVA (β = 0,5): ΔP = 540 W + 4600 W × 0,25 = 540 + 1150 = 1690 W. Przy pełnym obciążeniu: 540 + 4600 = 5140 W.

**Temperatura odniesienia** to 75 °C dla transformatorów olejowych i 120 °C dla suchych z izolacją klasy F (PN-EN IEC 60076-11). Próbę zwarcia wykonuje się w temperaturze otoczenia stacji prób, a wynik przelicza się do temperatury odniesienia: składnik I²R proporcjonalnie do (k + θr) ÷ (k + θm), straty dodatkowe odwrotnie, przy k = 235 dla miedzi i 225 dla aluminium. Skalę różnicy pokazuje katalog BEZ dla suchego 630 kVA Tier 2 z uzwojeniami Al: 6175 W przy 75 °C i 7100 W przy 120 °C, czyli 7100 ÷ 6175 = 1,15 — tyle samo co (225 + 120) ÷ (225 + 75) = 1,15.

> Pk(120 °C) ≈ Pk(75 °C) × (225 + 120) ÷ (225 + 75)

| Cecha | Straty jałowe P0 (w żelazie) | Straty obciążeniowe Pk (w miedzi) |
| --- | --- | --- |
| Miejsce powstawania | Rdzeń: histereza i prądy wirowe | Uzwojenia (I²R) i straty dodatkowe od pola rozproszenia |
| Zależność | Od napięcia i częstotliwości | Od kwadratu prądu: Pk × β² |
| Czas trwania | 8760 h/rok pod napięciem | Tylko przy obciążeniu, ważone β² |
| Próba fabryczna | Próba stanu jałowego (Un, fn) | Próba zwarcia (In, fn), przeliczenie do θr |
| Temperatura odniesienia | Nie dotyczy | 75 °C (olejowy), 120 °C (suchy, klasa F) |
| Co je obniża | Lepsza blacha, rdzeń amorficzny | Większy przekrój uzwojeń, Cu zamiast Al |
| Tier 2, olejowy 630 kVA | 540 W | 4600 W |

## Roczna energia strat transformatora — wzór z profilem obciążenia

Rocznej energii strat nie liczy się ze średniego obciążenia, lecz z sumy iloczynów β² × t dla kolejnych okresów pracy:

> E = P0 × 8760 h + Pk × Σ(βi² × ti)

Sumę Σ(βi² × ti) można zapisać jako βmax² × τ, gdzie τ to **czas trwania strat maksymalnych** — liczba godzin, przez którą transformator obciążony szczytowo dałby tę samą energię strat obciążeniowych.

### Przykład: roczne straty transformatora 630 kVA w zakładzie dwuzmianowym

Olejowy transformator 630 kVA na limicie Tier 2 (P0 = 540 W, Pk = 4600 W) zasila zakład pracujący na dwie zmiany. Profil roczny uproszczono do trzech poziomów:

| Okres | Obciążenie S \[kVA\] | β = S ÷ 630 | β² | Czas t \[h\] | β² × t \[h\] |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Zmiany robocze, szczyt | 520 | 0,825 | 0,6813 | 2000 | 1362,6 |
| Zmiany robocze, obciążenie średnie | 350 | 0,556 | 0,3086 | 2500 | 771,6 |
| Noce, weekendy, święta | 120 | 0,190 | 0,0363 | 4260 | 154,6 |
| Razem | — | — | — | 8760 | 2288,7 |

1. Energia strat jałowych: E0 = 0,54 kW × 8760 h = 4730,4 kWh.
2. Równoważny czas pracy z pełnym obciążeniem: Σ(β² × t) = 1362,6 + 771,6 + 154,6 = 2288,7 h.
3. Energia strat obciążeniowych: Ek = 4,6 kW × 2288,7 h = 10 528,1 kWh.
4. Razem: E = 4730,4 + 10 528,1 = 15 258,5 kWh rocznie; straty jałowe to 31 % tej sumy.
5. Czas trwania strat maksymalnych: τ = 2288,7 h ÷ 0,6813 = 3359 h.
6. Koszt przy średniej cenie energii na rynku konkurencyjnym za 2025 r. (458,24 zł/MWh wg URE): 15 258,5 kWh × 0,45824 zł/kWh = 6992 zł rocznie, za samą energię.
7. Ten sam profil dla suchego 630 kVA Tier 2 (990 W, 7100 W): 0,99 × 8760 + 7,1 × 2288,7 = 8672,4 + 16 249,8 = 24 922,2 kWh, czyli ok. 11 420 zł rocznie.

**Roczna energia strat transformatora (P0 przez 8760 h + Pk × Σβ²t)** — `E = (P0 * 8760 + Pk * heq) / 1000` with P0 = 540 W, Pk = 4600 W, heq = 2288.7 h → **E = 15,258 kWh**

Gdyby policzyć to samo ze średniego obciążenia (277 kVA, β = 0,44), wyszłoby Ek = 4,6 × 0,1933 × 8760 = 7788 kWh — o 26 % mniej niż w rzeczywistości. Jak dobrać moc transformatora do bilansu mocy i mocy umownej, wyjaśnia artykuł [dobór transformatora do mocy przyłączeniowej](https://entogo.ca/pl/insights/dobor-transformatora-do-mocy-przylaczeniowej/).

## Ekoprojekt Tier 2 — tabela strat dla transformatorów olejowych i suchych

Ekoprojekt (ang. ecodesign) dla transformatorów to rozporządzenie (UE) nr 548/2014 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2019/1783. Limity strat z tego rozdziału obejmują transformatory średniej mocy, czyli takie, w których moc znamionowa żadnego uzwojenia nie przekracza 3150 kVA, a najwyższe napięcie urządzenia wynosi ponad 1,1 kV, lecz nie więcej niż 36 kV. Wymagania etapu 2 obowiązują od **1 lipca 2021 r.** i trzeba je spełnić przy wprowadzeniu do obrotu albo przy oddaniu do użytku. Tabele I.1 (olejowe) i I.2 (suche) dotyczą transformatorów z jednym uzwojeniem o Um ≤ 24 kV i drugim o Um ≤ 3,6 kV (przed nowelizacją: ≤ 1,1 kV). Ich odpowiednikiem normalizacyjnym jest PN-EN 50708-2-1, która zastąpiła PN-EN 50588-1.

| Moc \[kVA\] | Olejowy P0 \[W\] | Olejowy Pk \[W\] (75 °C) | Suchy P0 \[W\] | Suchy Pk \[W\] (120 °C) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 100 | 130 | 1250 | 252 | 1800 |
| 160 | 189 | 1750 | 360 | 2600 |
| 250 | 270 | 2350 | 468 | 3400 |
| 315 | 324 | 2800 | — | — |
| 400 | 387 | 3250 | 675 | 4500 |
| 500 | 459 | 3900 | — | — |
| 630 | 540 | 4600 | 990 | 7100 |
| 800 | 585 | 6000 | 1170 | 8000 |
| 1000 | 693 | 7600 | 1395 | 9000 |
| 1250 | 855 | 9500 | 1620 | 11 000 |
| 1600 | 1080 | 12 000 | 1980 | 13 000 |
| 2000 | 1305 | 15 000 | 2340 | 16 000 |
| 2500 | 1575 | 18 500 | 2790 | 19 000 |
| 3150 | 1980 | 23 000 | 3420 | 22 000 |

Dla mocy pośrednich (np. 40 kVA, 315 lub 500 kVA suchych) limity wyznacza się **interpolacją liniową**. Standard TAURON 5/2014 podaje dla olejowego 40 kVA 73 W i 690 W — to wynik interpolacji między 25 kVA (63 W, 600 W) a 50 kVA (81 W, 750 W): 63 + 18 × 15/25 = 73,8 W (w standardzie zaokrąglone w dół do 73 W) oraz 600 + 150 × 15/25 = 690 W.

W kartach producentów Tier 2 opisuje się jako Ak dla Pk i A0 − 10 % dla P0, często skrótem „AA0Ak” (tak np. w katalogu transformatorów suchych BEZ). Dla porównania etap 1 dla olejowego 630 kVA dopuszczał 600 W i 6500 W.

**Korekty (tabele I.3a, I.3b i pkt 1.3 załącznika I):**

| Przypadek | Korekta Pk | Korekta P0 | Olejowy 630 kVA po korekcie |
| --- | --- | --- | --- |
| Um ≤ 24 kV / nn Um > 3,6 kV (olejowe i suche) | brak | brak | 540 W / 4600 W |
| Olejowy, Um = 36 kV (nn ≤ 3,6 kV lub > 3,6 kV) | +10 % | +15 % | 621 W / 5060 W |
| Suchy, Um = 36 kV, nn Um ≤ 3,6 kV | +10 % | +15 % | suchy 630 kVA: 1139 W / 7810 W |
| Suchy, Um = 36 kV, nn Um > 3,6 kV | +15 % | +20 % | — |
| Dwunapięciowy, pełna moc przy obu napięciach jednego uzwojenia | +10 % | +15 % | 621 W / 5060 W |
| Dwa napięcia na obu uzwojeniach, pełna moc we wszystkich układach | +20 % | +20 % | 648 W / 5520 W |
| Zaczepy przełączane pod napięciem lub pod obciążeniem (np. VRDT), Tier 2 | brak | +10 % | 594 W / 4600 W |

Sieci 30 kV (Um 36 kV) spotyka się m.in. w przyłączach farm PV i wiatrowych — standard TAURON w kolumnie 31,5 kV podaje dla 630 kVA właśnie 621 W i 5060 W. Transformator przełączalny 10,5/21 kV, którego moc przy niższym napięciu jest ograniczona do 85 % mocy znamionowej, z korekty nie korzysta.

**Zakres i wyjątki.** Rozporządzenie nie obejmuje m.in. przekładników, transformatorów prostownikowych zasilających odbiory prądu stałego, piecowych, trakcyjnych, spawalniczych, przeciwwybuchowych i do górnictwa podziemnego (art. 1 ust. 2). Zwolnienie prostownikowe wprost **nie obejmuje** transformatorów do falowników fotowoltaicznych i turbin wiatrowych — więcej w artykule o [transformatorze do farmy fotowoltaicznej](https://entogo.ca/pl/insights/transformator-do-farmy-fotowoltaicznej/). Przy wymianie „jeden do jednego” w istniejącej stacji, gdy Tier 2 wymagałby przebudowy stacji lub dodatkowej powierzchni droższej niż wartość bieżąca netto unikniętych strat, dopuszcza się wyjątkowo etap 1 — z uzasadnieniem w dokumentacji technicznej i powiadomieniem organów nadzoru rynku. Jednostki powyżej 3150 kVA lub Um > 36 kV to transformatory dużej mocy, oceniane wskaźnikiem maksymalnej sprawności PEI (tabela I.7: np. 99,532 % dla olejowego 4 MVA i 99,615 % dla 10 MVA).

## Kapitalizacja strat — współczynniki A i B w zł/W

Motyw 5 rozporządzenia 2019/1783 nazywa kapitalizację przyszłych strat w procedurze przetargowej najbardziej odpowiednią metodą optymalizacji projektu transformatora. Całkowity koszt posiadania (TOC):

> TOC = C + A × P0 + B × Pk

> A = c × 8760 h × PVF ÷ 1000

> B = c × Σ(β² × t) × PVF ÷ 1000

> PVF = ((1 + i)^n − 1) ÷ (i × (1 + i)^n)

gdzie C to cena zakupu \[zł\], c — cena energii \[zł/kWh\], i — stopa dyskontowa, n — okres analizy w latach, a A i B wychodzą w zł na 1 W deklarowanych strat.

Dane wejściowe z weryfikowalnych źródeł:

- **Cena energii:** 458,24 zł/MWh — średnia cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym w 2025 r. (Informacja Prezesa URE nr 14/2026 z 26 marca 2026 r.). To sama energia hurtowa, właściwa dla OSD kupującego energię na pokrycie strat. Górnym punktem odniesienia jest średnia cena dla gospodarstw domowych z dystrybucją i akcyzą, bez VAT: 0,9198 zł/kWh za 2025 r. (Informacja nr 15/2026). Zakład przemysłowy powinien podstawić cenę z własnej faktury, z opłatami zmiennymi.
- **Stopa dyskontowa:** 4 % — społeczna stopa dyskontowa, którą przywołuje sam załącznik I rozporządzenia (za wytycznymi Komisji „Better Regulation Toolbox”). Dla inwestora prywatnego właściwy jest jego koszt kapitału; dolną granicę kosztu pieniądza wyznacza stopa referencyjna NBP — 3,75 % od 5 marca 2026 r.
- **Okres:** 20 lat (założenie przykładu; transformator pracuje zwykle dłużej).

| Wariant (n = 20 lat) | PVF | A \[zł/W\] | B \[zł/W\] (Σβ²t = 2288,7 h) |
| --- | --- | --- | --- |
| c = 0,45824 zł/kWh, i = 4 % | 13,5903 | 54,55 | 14,25 |
| c = 0,45824 zł/kWh, i = 8 % | 9,8181 | 39,41 | 10,30 |
| c = 0,9198 zł/kWh, i = 4 % | 13,5903 | 109,50 | 28,61 |
| c = 0,9198 zł/kWh, i = 8 % | 9,8181 | 79,11 | 20,67 |

Stosunek B ÷ A = 2288,7 ÷ 8760 = 0,26 zależy wyłącznie od profilu obciążenia. W zakładzie trójzmianowym B rośnie, w wiejskiej stacji OSD spada — dlatego nie istnieje jeden „dobry” zestaw strat dla wszystkich.

### Przykład: porównanie dwóch ofert na transformator 630 kVA

Ten sam zakład i profil co wyżej. Oferta A to olejowy 630 kVA dokładnie na limicie Tier 2 (540 W / 4600 W). Oferta B ma niższe straty (430 W / 3900 W) i jest **droższa o 10 000 zł** (różnica cen przyjęta w przykładzie).

1. PVF dla i = 4 % i n = 20: 1,04^20 = 2,1911; (2,1911 − 1) ÷ (0,04 × 2,1911) = 13,5903.
2. A = 0,45824 zł/kWh × 8760 h × 13,5903 ÷ 1000 = 54,55 zł/W.
3. B = 0,45824 zł/kWh × 2288,7 h × 13,5903 ÷ 1000 = 14,25 zł/W.
4. Skapitalizowane straty A: 54,55 × 540 + 14,25 × 4600 = 29 457 + 65 550 = 95 007 zł.
5. Skapitalizowane straty B: 54,55 × 430 + 14,25 × 3900 = 23 456,5 + 55 575 = 79 031,5 zł.
6. Różnica strat 15 975,5 zł minus dopłata 10 000 zł: **oferta B tańsza w TOC o ok. 5976 zł**.
7. Przy i = 8 %: A = 39,41 zł/W, B = 10,30 zł/W, różnica strat 39,41 × 110 + 10,30 × 700 = 4335 + 7210 = 11 545 zł — B wygrywa już tylko o ok. 1545 zł.
8. Graniczna dopłata, przy której oferty się zrównują: ok. 15 976 zł przy 4 % i 11 545 zł przy 8 %.

**Przewaga oferty o niższych stratach w TOC (A, B w zł/W)** — `dK = A * (P0a - P0b) + B * (Pka - Pkb) - dC` with A = 54.55 zł/W, B = 14.25 zł/W, P0a = 540 W, P0b = 430 W, Pka = 4600 W, Pkb = 3900 W, dC = 10000 zł → **dK = 5,976 zł**

**Współczynnik kapitalizacji strat jałowych A** — `A = c * 8760 * ((1 + i)^n - 1) / (i * (1 + i)^n) / 1000` with c = 0.45824 zł/kWh, i = 0.04, n = 20 lat → **A = 54.55 zł/W**

Prostszy rachunek tego samego porównania (prosty okres zwrotu, bez dyskonta) pokazuje artykuł [transformator SN/nn — cena i czas dostawy](https://entogo.ca/pl/insights/transformator-sn-nn-cena-czas-dostawy/). W przetargu warto podać A i B wprost w SWZ — wtedy oferenci optymalizują konstrukcję pod Państwa profil obciążenia, a nie pod minimum prawne.

## Transformator amorficzny — kiedy niższe P0 się opłaca

Rdzeń z taśmy amorficznej ma znacznie mniejsze straty histerezowe i — dzięki bardzo cienkiej taśmie — wiroprądowe. Załącznik IV rozporządzenia (w brzmieniu 2019/1783) jako poziom odniesienia najlepszej dostępnej technologii dla transformatorów średniej mocy z rdzeniem ze stali amorficznej podaje **A0 − 50 %** przy stratach obciążeniowych Ak. Dla 630 kVA: A0 = 600 W, więc ok. 300 W zamiast 540 W w Tier 2.

Ile można dopłacić za te 240 W? Graniczna dopłata to A × ΔP0:

**Graniczna dopłata za rdzeń amorficzny (630 kVA, ΔP0 = 240 W)** — `dC = A * (P0t2 - P0am)` with A = 54.55 zł/W, P0t2 = 540 W, P0am = 300 W → **dC = 13,092 zł**

Przy cenie hurtowej i 4 % to ok. 13 092 zł (54,55 × 240), przy 8 % — ok. 9458 zł (39,41 × 240), a przy cenie 0,9198 zł/kWh i 4 % — ok. 26 280 zł (109,50 × 240). Rocznie te 240 W to 2102 kWh. Rdzeń amorficzny broni się tam, gdzie **β² jest małe, a transformator stoi pod napięciem cały rok**: stacje OSD na obszarach wiejskich, transformatory farm PV (nocą tylko P0), jednostki rezerwowe i redundantne w [centrach danych](https://entogo.ca/pl/solutions/data-centers/). W zakładzie trójzmianowym tę samą dopłatę lepiej przeznaczyć na niższe Pk. Przed wyborem warto porównać też masę, gabaryty i poziom hałasu z karty konkretnej oferty.

## Tolerancje strat i weryfikacja — trzy różne reguły

- **PN-EN 60076-1 (odbiór fabryczny):** straty całkowite +10 % wartości deklarowanej, każdy składnik (P0, Pk) +15 %, pod warunkiem że nie przekroczono tolerancji strat całkowitych. Tak tabelę tolerancji z normy przytaczają specyfikacje techniczne operatorów, np. rumuńskiego Distribuție Energie Electrică Romania (DTN-ST-15-058, pkt 3.13).
- **Ekoprojekt (nadzór rynku):** wartość zmierzona przez organ nie może przekroczyć deklarowanej o więcej niż **5 %** (P0, Pk i moc chłodzenia). Załącznik III zastrzega, że te odchylenia służą wyłącznie organom i **nie mogą** być stosowane przez producenta jako tolerancja przy deklarowaniu wartości; nie stosuje się tu tolerancji z norm zharmonizowanych. Deklarowane P0 i Pk muszą więc same mieścić się w tabelach.
- **Standardy OSD:** TAURON Dystrybucja (standard 5/2014, pkt 6.3 i 7.3) przyjmuje dla maksymalnych strat tolerancję **+0 %**.

Przykład: oferta deklaruje P0 = 540 W, a próba fabryczna daje 600 W. Według PN-EN 60076-1 to +11 % — w granicy 15 %. Dla nadzoru rynku to +11 % > 5 % — model niezgodny. Według standardu TAURON (tolerancja +0 %) — przekroczenie limitu.

## Najczęstsze błędy w liczeniu strat

- **Pk × 8760 h bez β².** 4600 W × 8760 h = 40 296 kWh zamiast 10 528 kWh z profilu — błąd prawie czterokrotny, który „uzasadnia” każdą dopłatę za niskie Pk.
- **β ze średniej zamiast z sumy β² × t.** Średnie 277 kVA daje 7788 kWh zamiast 10 528 kWh (−26 %). Zawsze liczy się Σ(β² × t) lub τ.
- **Suchy Pk przy 120 °C kontra olejowy przy 75 °C.** Porównując typy, trzeba przeliczyć do jednej temperatury: 7100 W suchego to ok. 6175 W przy 75 °C.
- **Tolerancja +15 % jako „zgodność z Tier 2”.** 540 W + 15 % = 621 W to limit odbioru wg normy, nie limit prawny — patrz załącznik III rozporządzenia i standard TAURON.
- **Korekta 36 kV dla jednostki 24 kV.** 621 W / 5060 W przysługuje tylko przy Um = 36 kV (tabela I.3a); dla 15,75/0,42 kV limit to 540 W / 4600 W.

## Co wpisać do zapytania ofertowego

1. Deklarowane P0 i Pk w W (nie „zgodny z Tier 2”), z temperaturą odniesienia i identyfikatorem modelu.
2. Um uzwojeń i ewentualne napięcia przełączalne — od nich zależy korekta z tabel I.3a / I.3b.
3. Współczynniki A i B w zł/W lub profil obciążenia, z którego je policzono.
4. Tolerancję strat w umowie (np. +0 % jak w standardzie OSD) i sposób rozliczenia przekroczenia.
5. Protokół prób fabrycznych z P0, I0, Pk i uk oraz informacje z tabliczki wymagane przez pkt 3 załącznika I: moc, straty, masy głównych elementów, materiał uzwojeń i rdzenia.

Pełne dane techniczne mocy 630 i 1000 kVA zebrano w artykule [transformator 630 kVA i 1000 kVA — dane techniczne](https://entogo.ca/pl/insights/transformator-630-kva-1000-kva-dane-techniczne/), a porównanie kosztu strat suchy–olejowy w artykule [transformator suchy czy olejowy](https://entogo.ca/pl/insights/transformator-suchy-czy-olejowy/).

## Rola Entogo

Entogo to kanadyjska firma z własną fabryką w Chinach. W wykonaniu IEC/EN z oznakowaniem CE oferuje [transformatory olejowe hermetyczne 40–3150 kVA](https://entogo.ca/pl/products/three-phase-pad-mounted-transformer/) i [transformatory suche żywiczne 100–3150 kVA](https://entogo.ca/pl/products/three-phase-dry-type-distribution-transformer/) o stratach na poziomie Ekoprojektu – Tier 2, a powyżej 3150 kVA — [olejowe transformatory mocy do 36 kV](https://entogo.ca/pl/products/oil-immersed-power-transformer-36kv/) (2,5–31,5 MVA). W ofercie podajemy deklarowane P0 i Pk w W dla konkretnej przekładni i Um, więc kapitalizację z tego artykułu można przeprowadzić na naszych liczbach wprost. Produkujemy także transformatory suche z rdzeniem amorficznym (30–2500 kVA); wykonanie i straty dla projektu w UE potwierdzamy w ofercie. Dla operatorów sieci zakres opisuje strona [rozwiązania dla OSD](https://entogo.ca/pl/solutions/utilities/), a wykonania pod własną markę — [produkcja kontraktowa transformatorów](https://entogo.ca/pl/contract-manufacturing/transformers/).

Dla katalogowych urządzeń IEC/CE czas realizacji wynosi średnio ok. 12 tygodni; termin dla wykonań niestandardowych potwierdzamy w ofercie. Gwarancja wynosi co najmniej 36 miesięcy, a jej okres dla danego produktu określa umowa. Wymagania kwalifikacyjne OSD należy sprawdzić przed zamówieniem — dotyczy to każdego dostawcy. **[Prosimy o przesłanie profilu obciążenia lub współczynników A i B](https://entogo.ca/pl/contact/)** — odpowiadamy po polsku w ciągu jednego dnia roboczego.

## Źródła

1. [Rozporządzenie Komisji (UE) nr 548/2014 — Ekoprojekt dla transformatorów elektroenergetycznych (załącznik I, tabele I.1, I.2, I.3a, I.3b; załącznik II)](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2014/548/oj)
2. [Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/1783 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 548/2014 (art. 1 ust. 2–3, tabele I.3a i I.3b, załącznik IV)](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/1783/oj)
3. [Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/2282 — dopuszczalne odchylenia w procedurach weryfikacji (nowe brzmienie załącznika III do 548/2014)](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/2282/oj)
4. [URE — Średnia cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym (roczna i kwartalne), Informacja Prezesa URE nr 14/2026](https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/ceny-wskazniki/7852,Srednia-cena-sprzedazy-energii-elektrycznej-na-rynku-konkurencyjnym-roczna-i-kwa.html)
5. [URE — Średnia cena energii elektrycznej dla gospodarstw domowych (2025, Informacja nr 15/2026)](https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/ceny-wskazniki/7853,Srednia-cena-energii-elektrycznej-dla-gospodarstw-domowych.html)
6. [NBP — Podstawowe stopy procentowe NBP (stopa referencyjna 3,75 % od 5 marca 2026 r.)](https://static.nbp.pl/dane/stopy/stopy_procentowe.xml)
7. [TAURON Dystrybucja — Standard techniczny nr 5/2014 dla transformatorów rozdzielczych SN/nN (wersja druga), pkt 6.3 i 7.3](https://www.tauron-dystrybucja.pl/-/media/offer-documents/dystrybucja/uslugi-dystrybucyjne/standardy-techniczne-sieci/standardy/stacje-elektroenergetyczne/transformatory/transformatory-sn-nn/2021-07-30_standard_5-2014-_trafo_sn-nn_v2.ashx)
8. [BEZ Transformátory — Katalog techniczny, transformatory suche żywiczne (2023), Pk przy 75 °C i 120 °C](https://www.bez.sk/wp-content/uploads/2025/07/BEZ_cat_tec_pl_01_23.pdf)
9. [iTeh / CENELEC — EN 50708-2-1:2020, transformatory średniej mocy, wymagania ogólne (zastępuje EN 50588-1:2017)](https://standards.iteh.ai/catalog/standards/clc/5231cba0-6fc4-421c-a8d0-2f6e49db5a8d/en-50708-2-1-2020)
10. [Distribuție Energie Electrică Romania — specyfikacja DTN-ST-15-058, pkt 3.13 (tolerancje strat wg EN 60076-1)](https://www.distributie-energie.ro/wp-content/uploads/2023/12/DTN-ST-15-058-Transformatoare-de-putere-uscate-MT-JT-ed.2-rev.0.pdf)

- straty jałowe transformatora
- straty obciążeniowe transformatora
- straty mocy transformatora
- Ekoprojekt Tier 2
- kapitalizacja strat
- transformator amorficzny
- rozporządzenie 548/2014

Słownik: [Straty jałowe P0 i straty obciążeniowe Pk](https://entogo.ca/pl/glossary/#no-load-and-load-losses) [Ekoprojekt Tier 2 dla transformatorów](https://entogo.ca/pl/glossary/#doe-10-cfr-431) [Transformator olejowy](https://entogo.ca/pl/glossary/#liquid-filled-transformer) [Przekładnia i zaczepy transformatora](https://entogo.ca/pl/glossary/#taps) [Transformator amorficzny](https://entogo.ca/pl/glossary/#amorphous-core-transformer) [Moc przyłączeniowa a moc umowna](https://entogo.ca/pl/glossary/#connection-capacity)

Pytania i odpowiedzi

## Najczęstsze pytania

- **Jak obliczyć straty jałowe transformatora?**: Straty jałowe P0 odczytuje się z karty katalogowej lub z protokołu próby stanu jałowego (pomiar przy napięciu i częstotliwości znamionowej, na zaczepie znamionowym). Roczna energia strat jałowych to E0 = P0 × 8760 h, bo rdzeń jest magnesowany przez cały czas, gdy transformator jest pod napięciem. Dla olejowego 630 kVA Tier 2: 540 W × 8760 h = 4730 kWh rocznie, niezależnie od obciążenia.
- **Jak obliczyć straty obciążeniowe transformatora przy niepełnym obciążeniu?**: Straty obciążeniowe przy obciążeniu S oblicza się ze wzoru ΔPk = Pk × β², gdzie β = S ÷ Sn, a Pk to straty z tabliczki lub protokołu próby zwarcia. Olejowy 630 kVA Tier 2 (Pk = 4600 W) obciążony mocą 315 kVA ma β = 0,5 i straty obciążeniowe 4600 × 0,25 = 1150 W. Roczną energię liczy się z profilu: Ek = Pk × Σ(β² × t), w przykładzie zakładu dwuzmianowego 4,6 kW × 2288,7 h = 10 528 kWh.
- **Czym różnią się straty w żelazie i w miedzi transformatora?**: Straty w żelazie to straty jałowe P0: histereza i prądy wirowe w blachach rdzenia, zależne od napięcia i częstotliwości, stałe przy każdym obciążeniu. Straty w miedzi (w uzwojeniach, także aluminiowych) to straty obciążeniowe Pk: straty I²R oraz straty dodatkowe od pola rozproszenia, rosnące z kwadratem prądu. Przy połowie mocy znamionowej straty obciążeniowe spadają do 25 % Pk, a straty jałowe się nie zmieniają.
- **Czy Tier 2 obowiązuje dla transformatorów suchych?**: Tak. Tabela I.2 załącznika I rozporządzenia (UE) nr 548/2014 w brzmieniu rozporządzenia 2019/1783 określa limity dla trójfazowych transformatorów suchych do 3150 kVA, np. 990 W i 7100 W dla 630 kVA oraz 1395 W i 9000 W dla 1000 kVA. Straty obciążeniowe suchych podaje się zwykle dla 120 °C (klasa F), a olejowych dla 75 °C.
- **Co to jest transformator Tier 2?**: To transformator, którego zadeklarowane straty nie przekraczają limitów etapu 2 (Tier 2) rozporządzenia (UE) nr 548/2014, obowiązujących od 1 lipca 2021 r. przy wprowadzaniu do obrotu lub oddawaniu do użytku w UE. Dla olejowych do 3150 kVA oznacza to Pk na poziomie Ak i P0 na poziomie A0 − 10 % (w katalogach często „AA0Ak”), dla 630 kVA: 4600 W i 540 W.
- **Ile kosztuje 1 kW strat jałowych rocznie?**: 1 kW strat jałowych to 8760 kWh rocznie. Przy średniej cenie sprzedaży energii na rynku konkurencyjnym za 2025 r. (458,24 zł/MWh, Informacja Prezesa URE nr 14/2026) daje to ok. 4014 zł rocznie za samą energię. Przy średniej cenie dla gospodarstw domowych z dystrybucją (0,9198 zł/kWh za 2025 r.) byłoby to ok. 8057 zł. Odbiorca przemysłowy powinien podstawić cenę z własnej faktury, łącznie z opłatami zmiennymi.
- **Czy naprawiony transformator musi spełniać Tier 2?**: Tylko wtedy, gdy naprawa obejmuje jednocześnie wymianę rdzenia (lub jego części) i wymianę całego uzwojenia (jednego lub więcej). Art. 1 ust. 3 rozporządzenia 548/2014 w brzmieniu 2019/1783 traktuje taki transformator jak nowy: przechodzi ponowną ocenę zgodności i musi spełniać obowiązujące wymagania, czyli dziś Tier 2. Sama wymiana uzwojeń bez ingerencji w rdzeń tego obowiązku nie uruchamia.

Czytaj dalej

## Powiązane analizy

[![Hala produkcyjna transformatorów Entogo — rzędy transformatorów suchych żywicznych SN/nn zabezpieczonych folią i obudowy rozdzielnic](https://entogo.ca/_astro/entogo-transformer-factory-overview.DRDBGXsQ_Z2hg8Ai.webp) Dane techniczne i dobór ### Dobór transformatora do mocy przyłączeniowej — obliczenia krok po kroku i kalkulator SN/nn Dobór transformatora do mocy przyłączeniowej: S = P szczytowa ÷ cos φ × (1 + rezerwa), w górę do mocy znormalizowanej. 520 kW przy cos φ 0,93 (granica tg φ0 = 0,4) to 559 kVA, z rezerwą 10 % 615 kVA, czyli 630 kVA. Moc przyłączeniowa ogranicza pobór w kW, moc umowna jest rozliczana co miesiąc. Zobacz](https://entogo.ca/pl/insights/dobor-transformatora-do-mocy-przylaczeniowej/)[![Trójfazowy transformator rozdzielczy olejowy Entogo z kadzią falistą, izolatorami SN na pokrywie i zaciskami nn](https://entogo.ca/_astro/Entogo-10kV-Three-Phase-Oil-Immersed-Distribution-Transformer.MmNE1ATv_Z1W8tN.webp) Dane techniczne i dobór ### Transformator 630 kVA i 1000 kVA — dane techniczne: ile to kW, prąd znamionowy, straty, waga Transformator 630 kVA — dane techniczne: 567 kW przy cos φ 0,9, prąd znamionowy ok. 909 A (0,4 kV) i 24,2 A (15 kV), straty Tier 2 maks. 540 W / 4600 W, masa ok. 1800–2450 kg. 1000 kVA: 900 kW, 1443 A / 38,5 A, 693 W / 7600 W. Tabela 250–2500 kVA, prąd zwarciowy, wymiary, grupa Dyn5. Zobacz](https://entogo.ca/pl/insights/transformator-630-kva-1000-kva-dane-techniczne/)[![Duża naziemna farma fotowoltaiczna z lotu ptaka — rzędy modułów PV na konstrukcjach wsporczych, w tle góry](https://entogo.ca/_astro/entogo-buyer-line-renewables-solar-farm-photovoltaic.CS15VtJK_9jKyu.webp) Dane techniczne i dobór ### Transformator do farmy fotowoltaicznej — jaki wybrać: moc kVA na MWp, napięcie 15/20/30 kV, grupa połączeń Transformator do farmy fotowoltaicznej dobiera się na moc AC falowników i wymaganą moc bierną, a nie na MWp. Przy domyślnym cos φ = 0,95 w punkcie przyłączenia farma 1,8 MW AC obciąża go ok. 1936 kVA po stronie nn — wystarcza 2000 kVA. Dalej: napięcie SN 15/20/30 kV i nn falowników, grupa połączeń, misa olejowa. Zobacz](https://entogo.ca/pl/insights/transformator-do-farmy-fotowoltaicznej/)

Zapytanie ofertowe

## Prześlij specyfikację — odpowiemy z ofertą i terminem dostawy.

[Wyślij zapytanie](https://entogo.ca/pl/contact/)

## Structured data (JSON-LD)

```json
{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Straty jałowe transformatora i straty obciążeniowe — wzory, limity Ekoprojektu Tier 2 i koszt strat w zł","description":"Straty jałowe transformatora (P0) występują przez 8760 h w roku, niezależnie od obciążenia, a straty obciążeniowe (Pk) rosną z kwadratem obciążenia. Tier 2 Ekoprojektu ogranicza je w olejowym 630 kVA do 540 W i 4600 W. Wzory, tabela Tier 2 dla olejowych i suchych, korekty dla Um 36 kV i kapitalizacja strat w zł/W.","image":"https://entogo.ca/_astro/total-owning-cost-transformer-loss-evaluation.C6bYtPQN.jpg","author":{"@id":"https://entogo.ca/#organization"},"publisher":{"@id":"https://entogo.ca/#organization"},"mainEntityOfPage":"https://entogo.ca/pl/insights/straty-jalowe-i-obciazeniowe-transformatora/","inLanguage":"pl","datePublished":"2026-10-10T00:00:00.000Z","dateModified":"2026-10-10T00:00:00.000Z","keywords":"straty jałowe transformatora, straty obciążeniowe transformatora, straty mocy transformatora, Ekoprojekt Tier 2, kapitalizacja strat, transformator amorficzny, rozporządzenie 548/2014","abstract":"Straty jałowe P0 (w rdzeniu) występują przez całe 8760 h w roku, gdy transformator jest pod napięciem, a straty obciążeniowe rosną z kwadratem obciążenia: ΔP = P0 + Pk × β². Ekoprojekt Tier 2 (etap 2, od 1 lipca 2021 r.) ogranicza straty olejowego 630 kVA do 540 W (P0) i 4600 W (Pk), a suchego 630 kVA do 990 W i 7100 W. Przy Um = 36 kV limity olejowego rosną o 15 % (P0) i 10 % (Pk), a suchego (Um 36 kV, nn powyżej 3,6 kV) o 20 % i 15 %; dla olejowego 630 kVA to 621 W i 5060 W. Przy cenie URE 458,24 zł/MWh za 2025 r., stopie 4 % i 20 latach 1 W strat jałowych jest wart ok. 54,55 zł, a 1 W strat obciążeniowych przy profilu zakładu dwuzmianowego ok. 14,25 zł. W przykładzie 630 kVA oferta droższa o 10 000 zł, ale z P0 = 430 W i Pk = 3900 W, wygrywa w TOC o ok. 5976 zł przy stopie 4 % i o ok. 1545 zł przy 8 %.","citation":[{"@type":"CreativeWork","name":"Rozporządzenie Komisji (UE) nr 548/2014 — Ekoprojekt dla transformatorów elektroenergetycznych (załącznik I, tabele I.1, I.2, I.3a, I.3b; załącznik II)","url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2014/548/oj"},{"@type":"CreativeWork","name":"Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/1783 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 548/2014 (art. 1 ust. 2–3, tabele I.3a i I.3b, załącznik IV)","url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/1783/oj"},{"@type":"CreativeWork","name":"Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/2282 — dopuszczalne odchylenia w procedurach weryfikacji (nowe brzmienie załącznika III do 548/2014)","url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/2282/oj"},{"@type":"CreativeWork","name":"URE — Średnia cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym (roczna i kwartalne), Informacja Prezesa URE nr 14/2026","url":"https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/ceny-wskazniki/7852,Srednia-cena-sprzedazy-energii-elektrycznej-na-rynku-konkurencyjnym-roczna-i-kwa.html"},{"@type":"CreativeWork","name":"URE — Średnia cena energii elektrycznej dla gospodarstw domowych (2025, Informacja nr 15/2026)","url":"https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/ceny-wskazniki/7853,Srednia-cena-energii-elektrycznej-dla-gospodarstw-domowych.html"},{"@type":"CreativeWork","name":"NBP — Podstawowe stopy procentowe NBP (stopa referencyjna 3,75 % od 5 marca 2026 r.)","url":"https://static.nbp.pl/dane/stopy/stopy_procentowe.xml"},{"@type":"CreativeWork","name":"TAURON Dystrybucja — Standard techniczny nr 5/2014 dla transformatorów rozdzielczych SN/nN (wersja druga), pkt 6.3 i 7.3","url":"https://www.tauron-dystrybucja.pl/-/media/offer-documents/dystrybucja/uslugi-dystrybucyjne/standardy-techniczne-sieci/standardy/stacje-elektroenergetyczne/transformatory/transformatory-sn-nn/2021-07-30_standard_5-2014-_trafo_sn-nn_v2.ashx"},{"@type":"CreativeWork","name":"BEZ Transformátory — Katalog techniczny, transformatory suche żywiczne (2023), Pk przy 75 °C i 120 °C","url":"https://www.bez.sk/wp-content/uploads/2025/07/BEZ_cat_tec_pl_01_23.pdf"},{"@type":"CreativeWork","name":"iTeh / CENELEC — EN 50708-2-1:2020, transformatory średniej mocy, wymagania ogólne (zastępuje EN 50588-1:2017)","url":"https://standards.iteh.ai/catalog/standards/clc/5231cba0-6fc4-421c-a8d0-2f6e49db5a8d/en-50708-2-1-2020"},{"@type":"CreativeWork","name":"Distribuție Energie Electrică Romania — specyfikacja DTN-ST-15-058, pkt 3.13 (tolerancje strat wg EN 60076-1)","url":"https://www.distributie-energie.ro/wp-content/uploads/2023/12/DTN-ST-15-058-Transformatoare-de-putere-uscate-MT-JT-ed.2-rev.0.pdf"}],"about":[{"@id":"https://entogo.ca/pl/glossary/#no-load-and-load-losses"},{"@id":"https://entogo.ca/pl/glossary/#doe-10-cfr-431"},{"@id":"https://entogo.ca/pl/glossary/#liquid-filled-transformer"},{"@id":"https://entogo.ca/pl/glossary/#taps"},{"@id":"https://entogo.ca/pl/glossary/#amorphous-core-transformer"},{"@id":"https://entogo.ca/pl/glossary/#connection-capacity"}]}
```

```json
{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona główna","item":"https://entogo.ca/pl/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Analizy","item":"https://entogo.ca/pl/insights/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Straty jałowe transformatora i straty obciążeniowe — wzory, limity Ekoprojektu Tier 2 i koszt strat w zł"}],"inLanguage":"pl"}
```

```json
{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Jak obliczyć straty jałowe transformatora?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Straty jałowe P0 odczytuje się z karty katalogowej lub z protokołu próby stanu jałowego (pomiar przy napięciu i częstotliwości znamionowej, na zaczepie znamionowym). Roczna energia strat jałowych to E0 = P0 × 8760 h, bo rdzeń jest magnesowany przez cały czas, gdy transformator jest pod napięciem. Dla olejowego 630 kVA Tier 2: 540 W × 8760 h = 4730 kWh rocznie, niezależnie od obciążenia."}},{"@type":"Question","name":"Jak obliczyć straty obciążeniowe transformatora przy niepełnym obciążeniu?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Straty obciążeniowe przy obciążeniu S oblicza się ze wzoru ΔPk = Pk × β², gdzie β = S ÷ Sn, a Pk to straty z tabliczki lub protokołu próby zwarcia. Olejowy 630 kVA Tier 2 (Pk = 4600 W) obciążony mocą 315 kVA ma β = 0,5 i straty obciążeniowe 4600 × 0,25 = 1150 W. Roczną energię liczy się z profilu: Ek = Pk × Σ(β² × t), w przykładzie zakładu dwuzmianowego 4,6 kW × 2288,7 h = 10 528 kWh."}},{"@type":"Question","name":"Czym różnią się straty w żelazie i w miedzi transformatora?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Straty w żelazie to straty jałowe P0: histereza i prądy wirowe w blachach rdzenia, zależne od napięcia i częstotliwości, stałe przy każdym obciążeniu. Straty w miedzi (w uzwojeniach, także aluminiowych) to straty obciążeniowe Pk: straty I²R oraz straty dodatkowe od pola rozproszenia, rosnące z kwadratem prądu. Przy połowie mocy znamionowej straty obciążeniowe spadają do 25 % Pk, a straty jałowe się nie zmieniają."}},{"@type":"Question","name":"Czy Tier 2 obowiązuje dla transformatorów suchych?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak. Tabela I.2 załącznika I rozporządzenia (UE) nr 548/2014 w brzmieniu rozporządzenia 2019/1783 określa limity dla trójfazowych transformatorów suchych do 3150 kVA, np. 990 W i 7100 W dla 630 kVA oraz 1395 W i 9000 W dla 1000 kVA. Straty obciążeniowe suchych podaje się zwykle dla 120 °C (klasa F), a olejowych dla 75 °C."}},{"@type":"Question","name":"Co to jest transformator Tier 2?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"To transformator, którego zadeklarowane straty nie przekraczają limitów etapu 2 (Tier 2) rozporządzenia (UE) nr 548/2014, obowiązujących od 1 lipca 2021 r. przy wprowadzaniu do obrotu lub oddawaniu do użytku w UE. Dla olejowych do 3150 kVA oznacza to Pk na poziomie Ak i P0 na poziomie A0 − 10 % (w katalogach często „AA0Ak”), dla 630 kVA: 4600 W i 540 W."}},{"@type":"Question","name":"Ile kosztuje 1 kW strat jałowych rocznie?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"1 kW strat jałowych to 8760 kWh rocznie. Przy średniej cenie sprzedaży energii na rynku konkurencyjnym za 2025 r. (458,24 zł/MWh, Informacja Prezesa URE nr 14/2026) daje to ok. 4014 zł rocznie za samą energię. Przy średniej cenie dla gospodarstw domowych z dystrybucją (0,9198 zł/kWh za 2025 r.) byłoby to ok. 8057 zł. Odbiorca przemysłowy powinien podstawić cenę z własnej faktury, łącznie z opłatami zmiennymi."}},{"@type":"Question","name":"Czy naprawiony transformator musi spełniać Tier 2?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tylko wtedy, gdy naprawa obejmuje jednocześnie wymianę rdzenia (lub jego części) i wymianę całego uzwojenia (jednego lub więcej). Art. 1 ust. 3 rozporządzenia 548/2014 w brzmieniu 2019/1783 traktuje taki transformator jak nowy: przechodzi ponowną ocenę zgodności i musi spełniać obowiązujące wymagania, czyli dziś Tier 2. Sama wymiana uzwojeń bez ingerencji w rdzeń tego obowiązku nie uruchamia."}}],"inLanguage":"pl"}
```

_Markdown twin of https://entogo.ca/pl/insights/straty-jalowe-i-obciazeniowe-transformatora/ — generated at build time from the same content as the HTML page. Company facts, catalogue index and contact: https://entogo.ca/pl/llms.txt_