Norma PN-EN to norma europejska przyjęta w Polsce bez zmian; dla transformatorów, stacji i rozdzielnic SN/nn jej treść jest zwykle równa normie IEC — np. PN-EN 60076-1 = IEC 60076-1, a w USA najbliższa jest IEEE C57.12.00-2021, ale tylko częściowo. ANSI/IEEE, UL i CSA to osobny system, a żaden certyfikat nie przechodzi automatycznie na drugi rynek. Entogo, kanadyjska firma z własną fabryką w Chinach, wykonuje urządzenia według IEC/EN na rynek UE i osobne wykonania ANSI/IEEE na rynek Ameryki Północnej.
Zgodność norm ≠ uznanie certyfikatów. Nawet gdy norma PN-EN jest identyczna z IEC, a norma ANSI/UL/CSA zbliżona, każdy dowód zgodności powstaje w osobnej procedurze: oznakowanie CE umieszcza producent na podstawie deklaracji zgodności UE, a UL Listed / cULus, certyfikat CSA i certyfikat IEC CB wydają jednostki certyfikujące. Tabela odpowiedników pokazuje, co porównywać w ofercie, a nie to, który dokument zastępuje inny.
Stan na 10.10.2026 r. Zestawienie obejmuje wyłącznie wiersze, które sprawdziliśmy w publicznych źródłach (lista na końcu strony); numery wydań polskich norm należy potwierdzać w katalogu PKN.
Relacja w tabelach: identyczna — ta sama treść normy; częściowa — ten sam przedmiot, inne wymagania lub próby; inny system — ten sam cel, ale inna wielkość lub mechanizm prawny, bez porównania 1:1; brak odpowiednika — po drugiej stronie nie ma dokumentu o tym zakresie.
Jak czytać numer normy: PN-EN, PN-EN IEC, PN-HD
Polska Norma może być wprowadzeniem normy europejskiej lub międzynarodowej, także w języku oryginału (art. 5 ust. 2 ustawy o normalizacji), a jej stosowanie jest dobrowolne (art. 5 ust. 3). Po prefiksie widać, skąd pochodzi treść i czy wolno ją zmieniać na poziomie krajowym:
| Oznaczenie | Co wprowadza | Relacja do IEC | Przykład |
|---|---|---|---|
| PN-EN | normę europejską EN | EN musi być przyjęta identycznie przez wszystkich członków CENELEC; starsze EN 60xxx też bywają identyczne z IEC | PN-EN 60076-1 |
| PN-EN IEC | normę EN IEC — przejęte wydanie IEC | identyczna; modyfikacje wspólne CENELEC — zmiany wyłącznie europejskie mają numery A11, A12… | PN-EN IEC 62271-200 |
| PN-HD | dokument harmonizacyjny CENELEC (HD) | HD wystarczy ogłosić; norma krajowa może mieć inną redakcję, ale nie może przeczyć HD ani dodawać wymagań | PN-HD 60364 (instalacje nn) |
| ANSI / IEEE | normę amerykańską | osobny system; nie jest wprowadzeniem IEC | IEEE C57.12.00-2021 |
| UL / CSA | normę bezpieczeństwa wyrobu w USA / Kanadzie | osobny system; część norm jest wspólna dla USA, Kanady i Meksyku | UL 891 / CSA C22.2 No. 244 |
Zarówno dla EN, jak i HD mogą obowiązywać odchylenia typu A i szczególne warunki krajowe (SNC). W obu przypadkach sprzeczne normy krajowe muszą zostać wycofane. Krótką definicję numeracji podaje słownik: Normy PN-EN, PN-EN IEC i PN-HD.
Lista norm PN-EN dla transformatorów i odpowiedniki IEEE C57 / UL
| PN-EN | IEC / EN | ANSI / IEEE / UL / CSA | Relacja | Co wpisać w SWZ | Produkt Entogo |
|---|---|---|---|---|---|
| PN-EN 60076-1 — wymagania ogólne | IEC 60076-1 / EN 60076-1 | IEEE C57.12.00-2021 (olejowe, uzwojenie GN powyżej 600 V) | z IEC: identyczna; z IEEE: częściowa | „wg PN-EN 60076-1, 50 Hz”, przekładnia, grupa połączeń, uk | olejowy hermetyczny 40–3150 kVA |
| PN-EN 60076-3 — poziomy izolacji (typowo Um 17,5 kV: LI 95 / AC 38; 24 kV: LI 125 / AC 50; 36 kV: LI 170 / AC 70; pełne szeregi w normie) | IEC 60076-3 | BIL według IEEE C57.12.00 | z IEC: identyczna; z IEEE: częściowa | Um oraz LI / AC dla każdego uzwojenia | olejowy do 36 kV, 2,5–31,5 MVA |
| PN-EN IEC 60076-11 — suche (klasy E, C, F) | IEC 60076-11:2018 / EN IEC 60076-11:2018 | IEEE C57.12.01-2020; UL 1562 (601–35 000 V) | z IEC: identyczna; z IEEE / UL: częściowa | klasy E2 / C2 / F1 lub wg projektu, klasa cieplna izolacji (np. F), IP obudowy | suchy żywiczny 100–3150 kVA |
| Ekoprojekt: rozp. (UE) 548/2014 zm. 2019/1783 (Tier 2) + PN-EN 50708-1-1 / -2-1 | EN 50708-1-1 i -2-1:2020 (zastąpiły wycofaną EN 50588-1:2017) | DOE 10 CFR 431, subpart K — minimalna sprawność przy 50 % obciążenia (suche nn: 35 %), tylko 60 Hz | inny system | P0 i Pk w W, „Ekoprojekt Tier 2”, temperatura odniesienia | olejowy hermetyczny i suchy żywiczny (wyżej) |
Relacja „identyczna” dotyczy treści normy, a nie dokumentów: protokół z prób według norm IEEE C57 nie zastępuje protokołu prób typu według PN-EN 60076 i odwrotnie, a zgodność norm nie oznacza wzajemnego uznania certyfikatów (CE, UL/cULus, CSA, IEC CB).
Wartości liczbowe dla konkretnych mocy — uk, prądy, limity strat — mają własne strony: dane techniczne transformatora 630 i 1000 kVA oraz tabela strat Tier 2. Klasy E, C i F wyjaśnia artykuł transformator suchy czy olejowy.
Stacje prefabrykowane i rozdzielnice SN: PN-EN IEC 62271 a IEEE C37
| PN-EN | IEC / EN | ANSI / IEEE / UL / CSA | Relacja | Co wpisać w SWZ | Produkt Entogo |
|---|---|---|---|---|---|
| PN-EN IEC 62271-202 — stacje prefabrykowane | IEC 62271-202:2022 (wyd. 3; do 52 kV, do 60 Hz, z obsługą wewnętrzną / zewnętrzną) | brak bezpośredniego odpowiednika | z IEC: identyczna; z NA: brak odpowiednika | IAC-AB z prądem i czasem (np. 16 kA 1 s), IP43, obsługa wewn. / zewn. | stacja kontenerowa SN/nn do 2500 kVA, stacja 36 kV |
| PN-EN IEC 62271-200 — rozdzielnice SN w osłonach metalowych (LSC, PM / PI) | IEC 62271-200:2021 + A1:2024 (powyżej 1 kV do 52 kV) | IEEE C37.20.2-2025 metal-clad (przedziałowa, z wyłącznikami wysuwnymi; 4,76–48,3 kV) | z IEC: identyczna; z IEEE: częściowa | Ur, Ik i tk, LSC2A / LSC2B, klasa przegród PM, medium izolacyjne | dwuczłonowa, rozłącznikowa, GIS bez SF6 |
| IAC wg PN-EN IEC 62271-200 (A / B / C; F, L, R) i 62271-202 (IAC-A / B / AB) | jw. | IEEE C37.20.7-2024 (praktyka zalecana; do 52 kV; zastąpiła wydanie 2017) | częściowa — próba jednej nie potwierdza drugiej | pełny zapis, np. „IAC AFLR 20 kA 1 s” | RMU bez SF6, dwuczłonowa |
| PN-EN 60529 — stopnie ochrony IP | IEC 60529 | NEMA 250 (obecnie NEMA EN 10250) / UL 50E — typy obudów | z IEC: identyczna; z NEMA: częściowa — tabela typ NEMA → IP służy tylko do orientacyjnego doboru; IP potwierdza wyłącznie próba wg PN-EN 60529 | kod IP, np. IP43 (przedziały do IP54) | stacja kontenerowa |
| rozp. (UE) 2024/573, art. 13 ust. 9 — zakaz F-gazów (≤ 24 kV od 1.01.2026; > 24–52 kV od 1.01.2030) | rozporządzenie UE, nie norma | Kalifornia: przepisy CARB zmienione w 2021 r. (od 1.01.2022) — wycofywanie zakupu urządzeń z SF6 | inny system | „bez fluorowanych gazów cieplarnianych” | RMU bez SF6, GIS bez SF6 |
Zgodność z normą tego samego zakresu nie przenosi certyfikatu ani protokołu: klasyfikację IAC według PN-EN IEC 62271-200 potwierdza próba według tej normy, a nie raport IEEE C37.20.7.
Daty i wyjątki zakazu F-gazów omawia artykuł rozdzielnice SF6 — do kiedy, a wymagania OSD dla całej stacji — stacja transformatorowa kontenerowa — cena i wymagania. Zapis klasyfikacji łukowej objaśnia słownik: klasyfikacja IAC.
Rozdzielnice nn, instalacje i przyłączenie źródeł: PN-EN a UL, NEC i IEEE 1547
| PN-EN | IEC / EN | ANSI / IEEE / UL / CSA | Relacja | Co wpisać w SWZ | Produkt Entogo |
|---|---|---|---|---|---|
| PN-EN IEC 61439-1 / -2 — zestawy nn (formy podziału 1–4b) | IEC 61439-1 / -2 | UL 891 = CSA C22.2 No. 244 = NMX-J-118/2 (do 1000 V, bez odsłoniętych części czynnych od frontu — dead-front; bez Icw) | z IEC: identyczna; z UL: częściowa | forma podziału, Icw / Ipk, prąd szyn, IP | rozdzielnica główna nn |
| PN-HD 60364 — instalacje nn | HD 60364 (oparty na IEC 60364; odchylenia typu A i SNC) | NEC (NFPA 70); Canadian Electrical Code, część I | inny system | wynika z projektu instalacji, nie z zamówienia urządzenia | — |
| NC RfG (UE) 2016/631 + PN-EN 50549-1 (nn) / -2 (SN), moduły do typu B | EN 50549-1 / -2:2019 (+A1:2023) | IEEE 1547-2018 + UL 1741 SB (badania wg IEEE 1547.1-2020) | inny system | typ modułu, wymagania z warunków przyłączenia i IRiESD | — (wymogi dotyczą modułu wytwarzania / falowników; stacja SN/nn: zob. stacja dla PV i magazynów) |
Rozdzielnice nn według PN-EN IEC 61439 zestawiamy tu tylko z UL 891; formy podziału wewnętrznego objaśnia słownik: rozdzielnica główna nn i formy 1–4b. Jak wymagania NC RfG i PN-EN 50549-2 dotyczą magazynu energii, wyjaśnia artykuł przyłączenie magazynu energii do sieci.
Czy UL zastępuje CE? CE, UL/cULus, CSA i IEC CB — co potwierdza każdy dokument
| Dowód zgodności | Kto go wystawia | Podstawa | Gdzie się liczy | Czy zastępuje inny |
|---|---|---|---|---|
| Oznakowanie CE + deklaracja zgodności UE | producent (jednostka notyfikowana tylko, gdy wymaga tego przepis) | m.in. LVD 2014/35/UE (50–1000 V AC, 75–1500 V DC), EMC, Ekoprojekt | UE | nie zastępuje UL, cULus ani CSA |
| UL Listed / cULus / CSA | jednostka certyfikująca; w USA laboratorium uznane przez OSHA (NRTL) | normy UL / CSA, np. UL 891, UL 1562 | USA, Kanada | nie zastępuje CE |
| Certyfikat i raport IEC CB (IECEE) | krajowa jednostka certyfikująca w systemie IECEE | normy IEC | podstawa do uzyskania znaków krajowych | sam nie jest ani CE, ani listingiem UL |
Części SN powyżej 1 kV nie podlegają LVD. Transformator rozdzielczy i tak podlega Ekoprojektowi (rozp. 548/2014, ocena zgodności według dyrektywy 2009/125/WE), a wymagania techniczne dla rozdzielnic i transformatorów SN wiążą przez powołanie norm PN-EN IEC 62271 i PN-EN 60076 w SWZ, umowie lub standardzie OSD; szerzej: oznakowanie CE. Raport CB przyspiesza uzyskanie znaku krajowego, ale jednostka danego kraju i tak wydaje własny certyfikat.
Gdzie normy PN-EN i ANSI/UL się różnią — sześć przykładów z obliczeniami
1. Ekoprojekt Tier 2 a DOE: dwie różne wielkości
UE ogranicza straty P0 i Pk w watach, a DOE wymaga minimalnej sprawności przy 50 % obciążenia (olejowe i suche SN; suche nn — 35 %), ze stratami P0 w 20 °C i Pk w 55 °C dla olejowych (75 °C dla suchych) — załącznik A do podczęści K (subpart K). Przykład dla olejowego transformatora 1000 kVA dokładnie na limicie Tier 2:
- Limity z tabeli I.1: P0 = 693 W, Pk = 7600 W.
- Straty obciążeniowe przy L = 0,5: 0,5² × 7600 W = 1900 W; straty łącznie 693 + 1900 = 2593 W.
- Moc oddawana przy 50 % (DOE liczy ją jako moc znamionową × obciążenie): 0,5 × 1000 kVA = 500 kW.
- Sprawność: η = 500 kW ÷ (500 kW + 2,593 kW) = 99,48 %.
- Wymóg DOE dla trójfazowego 1000 kVA: 99,43 % (od 1.01.2016) i 99,46 % (od 23.04.2029) — zapas na papierze 0,05 i 0,02 punktu procentowego.
- Dla 630 kVA (P0 540 W, Pk 4600 W) wychodzi 99,47 %, a wymóg DOE, interpolowany liniowo między 500 kVA (99,35 %) i 750 kVA (99,40 %), to 99,376 %.
Sprawność transformatora 1000 kVA Tier 2 przy 50 % obciążenia
eta = 100 * L * S / (L * S + P0 + L^2 * Pk)
eta = %
Wymóg DOE dla 630 kVA — interpolacja liniowa między 500 a 750 kVA
eta = e1 + (S - S1) / (S2 - S1) * (e2 - e1)
eta = %
Wniosek nie brzmi jednak „Tier 2 spełnia DOE”. Definicja transformatora rozdzielczego w 10 CFR 431.192 obejmuje tylko jednostki 60 Hz o napięciu wejściowym do 34,5 kV i wyjściowym do 600 V, więc transformator 50 Hz z Polski w ogóle nie wchodzi w ten zakres, a wersja 60 Hz to inna konstrukcja z własnymi pomiarami. Oba systemy korygują też straty do innych temperatur odniesienia, więc porównanie z punktów 4–6 jest orientacyjne, a nie dowodem zgodności. Szerzej: Ekoprojekt Tier 2.
2. 50 Hz a 60 Hz: ta sama tabliczka, inna indukcja
Z równania SEM transformatora (E ≈ 4,44 × f × N × A × B) wynika, że przy tym samym napięciu i liczbie zwojów indukcja B jest odwrotnie proporcjonalna do częstotliwości. Rdzeń zaprojektowany na 60 Hz pracuje w sieci 50 Hz z indukcją 1,2 razy wyższą:
Wzrost indukcji w rdzeniu transformatora 60 Hz zasilanego z sieci 50 Hz
k = f1 / f2
k =
Wzrost o 20 % podnosi straty jałowe i prąd magnesujący, a może też wprowadzić rdzeń w nasycenie. Dlatego wiersze tabel powyżej porównują normy, a nie wymienność urządzeń — zob. też 50 Hz a 60 Hz.
3–6. Pozostałe różnice
- LI a BIL. Szereg Um 12 / 17,5 / 24 / 36 kV z poziomami LI / AC nie pokrywa się z klasami napięć ANSI; IEEE C37.20.2 posługuje się napięciami maksymalnymi 4,76–48,3 kV. Wartości trzeba przepisać z normy docelowej, a nie przeliczać.
- Forma 4b a UL 891. Formy podziału wewnętrznego są pojęciem PN-EN IEC 61439-2. Rozdzielnica z listingiem UL 891 nie ma przez to przypisanej formy, a rozdzielnica w formie 4b nie ma przez to listingu. UL 891 nie obejmuje też znamionowego prądu krótkotrwałego (Icw) — wartość Icw z SWZ trzeba potwierdzić weryfikacją według PN-EN IEC 61439.
- IAC a IEEE C37.20.7. Obie metody badają łuk wewnętrzny do 52 kV, ale IEEE C37.20.7-2024 jest praktyką zalecaną, a nie normą wyrobu, i każdą klasyfikację potwierdza tylko próba według własnego dokumentu.
- CE a UL/CSA. Patrz tabela „Czy UL zastępuje CE”: to różne procedury, a nie różne nazwy tego samego dokumentu.
Najczęstsze błędy w SWZ przy normach zagranicznych
- „Lub równoważna” bez kryterium. Zapis „PN-EN 60076 lub równoważna” bez wskazania, co oceniać (50 Hz, Um i LI / AC, P0 i Pk w W), otwiera drogę ofertom według IEEE C57, których nie da się porównać.
- Żądanie certyfikatu zamiast deklaracji. CE to deklaracja producenta; wpis „certyfikat CE” myli procedury i utrudnia ocenę ofert.
- Powołanie wycofanej normy. EN 50588-1:2017 zastąpiły EN 50708-1-1 i -2-1; starszy numer w SWZ rodzi pytania wykonawców i ryzyko sprzecznych wymagań.
- Kod IP zamiast typu obudowy (lub odwrotnie). Typ NEMA można orientacyjnie przyrównać do kodu IP, ale nie zastępuje on próby według PN-EN 60529, a kodu IP nie da się zamienić na typ NEMA.
- Rozdzielnica SF6 z „równoważnością”. Od 1.01.2026 r. rozdzielnicy SN do 24 kV z F-gazem co do zasady nie wolno wprowadzić do użytku w UE, niezależnie od normy, według której ją zbadano.
Co wpisać do SWZ lub zapytania ofertowego — lista kontrolna norm
- Normy wyrobu z pełnymi numerami: PN-EN 60076-1 / -2 / -3 / -5 / -10 (olejowe) albo PN-EN 60076-1 i PN-EN IEC 60076-11 (suche), PN-EN IEC 62271-200 / -202, PN-EN IEC 61439-1 / -2.
- Częstotliwość 50 Hz, Um i poziomy izolacji LI / AC każdego uzwojenia.
- Ekoprojekt: „Tier 2 wg rozporządzenia (UE) 548/2014 zm. 2019/1783”, deklarowane P0 i Pk w W, PN-EN 50708-1-1 i -2-1.
- Rozdzielnice SN: Ur, Ik i tk, LSC i klasa przegród, pełny zapis IAC, wykonanie bez fluorowanych gazów cieplarnianych.
- Rozdzielnica nn: forma podziału wewnętrznego, Icw / Ipk, prąd szyn, IP.
- Obudowy i stacje: kod IP według PN-EN 60529, IAC-AB dla stacji.
- Dokumenty: deklaracja zgodności UE, protokoły prób typu według wskazanych norm i prób wyrobu, DTR.
- Wymagania OSD: standard techniczny operatora i warunki przyłączenia, a dla wytwórców i magazynów — typ modułu według NC RfG i PN-EN 50549.
- Kryterium równoważności: które parametry i dokumenty zamawiający uzna za równoważne oraz w jakiej formie wykonawca je wykaże.
Rola Entogo
Entogo Inc. to kanadyjska firma z własną fabryką w Chinach. Na rynek UE oferuje urządzenia w wykonaniu IEC/EN na 50 Hz — wszystkie z oznakowaniem CE i deklaracją zgodności UE wystawioną według przepisów UE mających zastosowanie do danego wyrobu (np. LVD i EMC dla rozdzielnic nn, Ekoprojekt dla transformatorów): transformatory olejowe hermetyczne i suche żywiczne z Ekoprojektem Tier 2, kontenerowe stacje SN/nn, rozdzielnice SN według PN-EN IEC 62271-200 bez F-gazów do 24 kV oraz rozdzielnice główne nn według PN-EN IEC 61439-1/-2 do formy 4b. Podane na stronach produktów wartości są typowe — każde urządzenie konfiguruje się pod specyfikację projektu. Przykładowe układy stacji i rozdziału energii opisuje strona stacje i dystrybucja SN/nn.
Wykonania północnoamerykańskie (ANSI/IEEE) to osobne konstrukcje z tej samej fabryki; certyfikację UL, cULus lub CSA Entogo uzyskuje na życzenie klienta dla konkretnego wyrobu. Informacje o certyfikatach podajemy wyłącznie na stronie certyfikatów i na stronach produktów. Dla katalogowych urządzeń IEC/CE czas realizacji wynosi średnio ok. 12 tygodni, a gwarancja co najmniej 36 miesięcy, z okresem potwierdzanym w umowie. Prosimy o przesłanie SWZ lub listy norm — odpowiadamy po polsku w ciągu jednego dnia roboczego.
